Budowa skóry

Skóra składa się z trzech funkcjonalnych warstw

• Naskórka (epidermis) - najbardziej zewnętrzna ochronna warstwa skóry
• Skóry właściwej (corium) - gruba, elastyczna warstwa środkowa
• Tkanki podskórnej (hypodermis) - najgłębsza warstwa złożona z komórek tłuszczowych i tkanki  łącznej

Skóra posiada również przydatki, które pełnią różne role w funkcjonowaniu skóry, m.in.:

• Mieszki włosowe
• Paznokcie
• Gruczoły łojowe
• Gruczoły potowe 

Skórę pokrywa niezliczona ilość porów, pozwalających wydostać się na powierzchnię płynom z gruczołów potowych (znajdujących się w skórze właściwej). Ponadto, liczne otwory biegną z gruczołów łojowych (również w skórze właściwej), aż na powierzchnię skóry, umożliwiając wydzielanie łoju. Ta wydzielina zapewnia nawilżenie skóry i utrzymuje ochronny płaszcz hydrolipidowy na powierzchni skóry.

Jako najbardziej zewnętrzna warstwa skóry, naskórek tworzy rzeczywistą powłokę ochronną zabezpieczającą przed wpływami środowiska, takimi jak toksyny, bakterie czy utrata płynów.

Na przeważającej części ciała ma tylko 0,1mm grubości. Znacznie grubszy jest na stopach, od 1 do 5 mm.

Naskórek zbudowany jest głównie z wyspecjalizowanych komórek zwanych keratynocytami, które zawdzięczają swoją nazwę temu, że wytwarzają fibrylarne białko - keratynę, występującą w zewnętrznej warstwie skóry, paznokciach i włosach. Keratynocyty wytwarzane są w najbardziej wewnętrznej warstwie naskórka i migrują w górę ku powierzchni skóry. W trakcie tej wędrówki, komórki przechodzą szereg zmian i różnicują się w pięć wyraźnych warstw:

•  Warstwa rogowa (stratum corneum)
•  Warstwa jasna (stratum lucidum)
•  Warstwa ziarnista (stratum granuolsum)
•  Warstwa kolczysta (stratum spinosum) 
•  Warstwa podstawna (stratum basale)

Skóra właściwa, zwana corium lub dermis, leży tuż pod błoną podstawną naskórka i rozciąga się do tkanki podskórnej (hypodermis).

Podczas gdy granica pomiędzy naskórkiem i skórą właściwą jest wyrazista, granica pomiędzy skórą właściwą a tkanką podskórną jest bardziej płynna.

Skóra właściwa zbudowana jest z warstwy górnej, zwanej warstwą brodawkową, która stanowi wyraźną falistą granicę z naskórkiem, oraz warstwy dolnej, siateczkowatej, która przebiega w sposób ciągły w głębokiej warstwie podskórnej.

Falista granica pomiędzy naskórkiem a skórą właściwą zwiększa powierzchnię kontaktu obu warstw, zapewniając optymalne odżywienie komórek podstawnych przez naczynia krwionośne przebiegające przez warstwę brodawkową.

Warstwę skóry właściwej tworzy głównie tkanka łączna w postaci łukowatych lub falistych włókien elastycznych lub lekko sprężystych włókien kolagenowych. Te tkanki łączne odpowiadają za wysoką elastyczność i siłę skóry. Włókna kolagenowe łączą się z długimi łańcuchami cząsteczek cukrów zwanych glukozoaminoglikanami (lub mukopolisacharydami), tworząc kompleksy o wysokiej zdolności wiązania wody. Zapewnia to wysokie napięcie wewnętrzne (naprężenie) młodej skóry.

Wraz ze starzeniem się skóry, zdolność skóry właściwej do tworzenia tych kompleksów maleje, podobnie jak zdolność wiązania wody. W rezultacie, skóra ma gorszy koloryt i jest bardziej podatna na zmarszczki.

Poza tkanką łączną, skóra właściwa zawiera wiele innych rodzajów komórek, takich jak fibroblasty czy mastocyty, a także liczne naczynia krwionośne i limfatyczne, zakończenia nerwowe, receptory ciepła i zimna, jak również narządy czuciowe. Korzenie włosów (cebulkowate zakończenia łodygi włosa, gdzie wytwarza się włos), gruczoły łojowe (których przewody uchodzą zazwyczaj do mieszków włosowych) oraz gruczoły potowe również znajdują się w skórze właściwej.

Włos wytwarzany w korzeniu dociera na powierzchnię skóry poprzez ujście zwane mieszkiem. Łój wytwarzany przez gruczoły łojowe również dociera do powierzchni skóry poprzez mieszki włosowe. Pot wytwarzany w gruczołach potowych dociera na powierzchnię skóry przez otwory zwane porami, które biegną od korzenia lub gruczołu w górę przez naskórek i na powierzchnię skóry. Wilgoć i łój wydzielane przez gruczoły potowe i łojowe tworzą płaszcz hydrolipidowy pokrywający powierzchnię skóry.

Zasadniczymi komponentami tkanki podskórnej, najgłębszej warstwy skóry, są komórki tłuszczowe (adipocyty) oraz luźna tkanka łączna. W obrębie tej warstwy, komórki tłuszczowe zbijają się w skupiska tworząc komory tłuszczowe. Te komory łączą ze sobą specjalne włókna kolagenowe zwane przegrodami lub granicami. Przez tkankę podskórną przebiega również wiele naczyń krwionośnych.

Liczba komórek tłuszczowych w tkance podskórnej nie jest taka sama w całym organizmie. Na przykład pośladki i podeszwy stóp, gdzie potrzebna jest dodatkowa wyściółka i amortyzacja, posiadają o wiele więcej komórek tłuszczowych niż inne części ciała. Poza tym, rozmieszczenie komórek tłuszczowych zależy od płci: u kobiet zazwyczaj większość tłuszczu magazynowana jest w udach i biodrach, natomiast u mężczyzn na torsie.

Tkanka podskórna pełni trzy istotne funkcje

• Skupiska komórek tłuszczowych tworzą "wyściółkę", która działa jak ochronny amortyzator dla znajdującej się pod nią powięzi i tkanki mięśniowej
• Ta wyściółka także izoluje ciało przed chłodem i ciepłem
• Komórki tłuszczowe stanowią ważne magazyny składników odżywczych. Kiedy organizm ich potrzebuje, są transportowane z komórek tłuszczowych do otaczających je naczyń krwionośnych, które przenoszą składniki odżywcze do obszarów, gdzie są one potrzebne.